Trombone มาจากภาษาอิตาเลียนว่า Tromba

Trombone มาจากภาษาอิตาเลียนว่า Tromba แปลว่า ทรัมเปตใหญ่ ซึ่งก่อนจะเป็นทรอมโบน มันได้ถือกำเนิดในยุคเรเนอซองส์ เรียกว่า “Sackbut” ส่วนใหญ่เอาไว้ใช้เล่นต้อนรับขบวนของบุคคลสำคัญ กิจกรรมเต้นรำตามลานคนเมือง รวมไปถึงเพลงในโบสถ
Claudio_Monteverdi
Claudio Monteverdi
คีตกวีคนสำคัญที่เขียนเพลงไว้ให้เจ้าแซกบัตคือ Monteverdi ซึ่งๆไปมาๆ จู่ๆมันก็เลิกฮิตไปในยุคบาร็อค ซึ่งทั้ง Bach, Handel มีแต่งไว้เพียงเล็กน้อยเท่านั้น จนเข้าสู่ยุคโรแมนติก Beethoven ได้เครดิตว่าเป็นผู้นำ “ทรอมโบน” มาใช้ในวงออร์เคสตร้าอย่างเป็นทางการ (ก่อนนี้มีโมสาร์ทนิดหน่อย) เริ่มจากซิมโฟนีหมายเลข 5, หมายเลข 6, และหมายเลข 9 ซึ่งพอเข้ายุคโรแมนติก คีตกวีแทบทุกคนก็ใช้ทรอมโบนประจำไว้ในวงไปเลย
ทรอมโบนมีลักษณะเดียวกับเครื่องบราสอื่นๆคือ ปากเป่าที่เมาท์พีซ เพื่อขยายเสียงไปที่ลำโพง โดยใช้ปากปรับเสียงเป็นหลัก แต่ทรอมโบนมีการชักท่อ เพื่อเลื่อนหามุมกระทบเสียงแทนการใช้นิ้วกดวาล์วแบบทรัมเปตหรือฮอร์น จึงจะเห็นทรอมโบนเวลาเล่นต้องชักเข้าออกตลอด เสียงทรอมโบนจะค่อนข้างต่ำ เป็น Low brass ความคมชัดไม่เท่าทรัมเปต แต่พลังพอๆกัน
วงออร์เคสตร้าปกติจะใช้ทรอมโบนเล่นแนวเทเนอร์ (เสียงกลางต่ำ) 2 ตัว อีกตัวนึงเล่นเบสทรอมโบน ทรอมโบนเป็นเครื่องบราสที่เรียกได้ว่าเป็น “คู่หู” กับทรัมเปต คือเวลาเล่น มักจะมาด้วยกัน โดยจะเล่นแนว เทเนอร์ และ เบส ประสานเพราะทรัมเปตเล่นเสียงสูงอยู่แล้ว ซึ่งส่วนใหญ่เวลาคิวของกลุ่มเครื่องบราสเข้ามา เสียงฮอร์นจะดังมาแบบมีชาติตระกูล ส่วนทรัมเปตทรอมโบนถ้ามาด้วยกันนี่ยังกับพร้อมบวกชาวบ้านเค้า! (คือเสียดังมาก)
วาล์วทรอมโบน
ต่อมา วาล์วทรอมโบน (ทรอมโบนมีลูกสูบกดแบบทรัมเปต) ได้เข้ามาเติมช่วงศตวรรษที่ 19 คีตกวีอย่าง Verdi, Puccini, Smetana, Dvořák ได้เขียนแนวให้วาล์วทรอมโบนไว้ด้วย ในช่วงโรแมนติกนี้เมืองไลป์ซิกเป็นศูนย์กลางของทรอมโบน นักทรอมโบนเก่งๆในเมืองนี้เยอะมาก และแต่งเพลงสำหรับทรอมโบนไว้เพียบ ซึ่งมีผลให้ทรอมโบนนิยมมากๆในเยอรมันและออสเตรีย ทรอมโบนได้รับความนิยมในยุโรปเรื่อยมาจนมาสู่แผ่นดินอเมริกา ทั้งวงทหาร วงแจ๊ส ไปจนถึงบิ๊กแบนด์ ในฝั่งหมู่เกาะแคริบเบียนก็มีบ้าง ซึ่งสุดท้าย ทรอมโบนก็ได้รับความนิยมพอสมควรที่จะโซโล่กับวงแจ๊สแบบทรัมเปต และยังคงเป็นคู่หูกัน
ผลงานทรอมโบนที่น่าสนใจก็
Mozart – Requiem
Rimsky-Korsakov – Russian Easter Overture
นักทรอมโบนดังๆถ้าในสายคลาสสิคก็
Christian Lindberg – เทพแห่งทรอมโบน ทั้งเล่น แต่งเพลง และ คอนดักเตอร์
Joseph Alessi – Principal New York Philharmonic มาอย่างยาวนาน
Ralph Sauer – Principal L.A. Philharmonic
Jörgen van Rijen – ตัวเทพของวง Royal Concertgebouw Orchestra
ส่วนสายแจ๊สนี่มีเยอะอยู่
Tommy Dorsey – เจ้าพ่อทรอมโบนบิ๊กแบนด์คนแรกๆ
JJ Johnson – นี่ก็ลากยาวมาตั้งแต่ยุคสวิงจนฮาร์ดบ็อพเลย
Curtis Fuller – เหมาเรียบยุคฮาร์ดบ็อพ
Urbie green – นี่ก็สายบิ๊กแบนด์
Carl Fontana – สายบิ๊กแบนด์เหมือนกัน
Robin Eubanks – คนนี้น่าจะดังสุดของตอนนี้ แจ๊สสายลึกและโหด
Nils Landgren – ตัวเทพในสาย funk, jazz, rock, soul
บทความนี้ จะไม่ถูกต้องเลยถ้าขาดคำแนะนำดีๆไป ต้องขอขอบคุณสองสุดยอดมือทรอมโบนแห่งยุค อ.ชิ แห่งวง Stone horn และ อ.รุ่ง จากม.ราชภัฎจันทรเกษม และ วง Kitasewi Jazz Collective ด้วยนะครับ
ว่างๆก็ไปดูทรอมโบนในคอนเสิร์ท จะแนวแจ๊สหรือคลาสสิคก็ได้
Credit บทความ : Facebook Page >> เปิดใจฟัง